Ο ΓΥΡΟΣ ΤΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΟΥ


ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ ΣΤΗ «ΘΑΛΑΣΣΑ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΩΝ»

ΤΟΥΡΚΙΑ – ΤΑ ΣΗΜΑΔΙΑ ΤΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ
  Ο γύρος της Μεσογείου αντιπροσωπεύει μια δυνατή ταξιδιωτική εμπειρία σ’ τόπους οικείους και φιλικούς. Τρεις ήπειροι και έντεκα χώρες αποτελούν τον οδικό χάρτη αυτού του συναρπαστικού οδοιπορικού στη «Θάλασσα των Πολιτισμών». Το πέρασμα από τη Χίο στα μικρασιατικά παράλια σήμανε και τυπικά την απαρχή του μεσογειακού οδοιπορικού μου. Αποχαιρετώντας την αιγαιοπελαγίτικη ακτογραμμή, ξεκίνησα μια πορεία 1.200 χλμ., περνώντας από τις πόλεις Αφιόν, Κόνυα, Άδανα και Αλεξανδρέττα. Με προορισμό τα συριακά σύνορα, δυο σημεία της διαδρομής (που σχετίζονταν άμεσα με το πέρασμα του Μεγάλου Αλεξάνδρου στον χώρο) με υποχρέωσαν να πατήσω φρένο: οι Κιλικίες Πύλες (Golag Bogalik), ένα φαράγγι στα βορειοανατολικά της Ταρσού, που είχε διασχίσει ο Μακεδόνας Στρατηλάτης και οι όχθες του ποταμού Παγιάς, στα νερά του οποίου πραγματοποιήθηκε η μάχη της Ισσού (333 π.Χ.).

ΣΥΡΙΑ – ΤΑΞΙΔΙ ΠΙΣΩ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ
Το Χαλέπι, 60 χλμ. ανατολικά της συνοριακής γραμμής, αποτέλεσε την πύλη εισόδου στον χώρο της Μέσης Ανατολής. Πρόκειται για μια αραβική πολιτεία γεμάτη μαρτυρίες ενός μακρινού χτες. Δεν θα μπορούσα να μην σκαρφαλώσω στο γεροδεμένο κάστρο της, ενώ στο σκεπαστό της παζάρι οι δείκτες του χρόνου αιφνιδιαστικά άρχισαν να δουλεύουν αντίστροφα. Ήταν ένα απαράμιλλο παζάρι, ίσως το αυθεντικότερο του αραβικού κόσμου.
Ο οδικός άξονας από το Χαλέπι στη πρωτεύουσα Δαμασκό (320 χλμ.) διέτρεχε τις πιο πυκνοκατοικημένες και εύφορες περιοχές της χώρας. Προσοχή ήθελαν πάντως οι ντόπιοι οδηγοί, καθώς οι Άραβες δεν φημίζονται για την υποδειγματική οδική συμπεριφορά τους. Κυκλοφοριακή αναρχία και πανδαιμόνιο, ποικιλόμορφα οχήματα και θόρυβος συμπλήρωναν το παζλ στους δρόμους της συριακής επικράτειας.
Τριγυρίζοντας για δυο μέρες μέσα στον οικιστικό λαβύρινθο της παλιάς Δαμασκού, τα βήματά μου με οδήγησαν σε εντυπωσιακά θρησκευτικά οικοδομήματα, παραδοσιακές κατοικίες, δαιδαλώδη σοκάκια και πολύβουες αγορές. Το σπουδαιότερο αξιοθέατο της συριακής πρωτεύουσας ήταν αναμφίβολα το Μεγάλο Τέμενος των Ομεϊαδών (708 μ. Χ).

ΙΟΡΔΑΝΙΑ – Η ΟΜΟΡΦΙΑ ΤΗΣ ΕΡΗΜΟΥ
Η πρωτεύουσα της Ιορδανίας με καρτερούσε μόλις 100 χλμ. νότια των συνόρων με τη Συρία. Πόλη γοητευτικών αντιθέσεων, το Αμμάν με αιχμαλώτισε στην γνώριμη ατμόσφαιρα μιας ανατολίτικης πόλης και ταυτόχρονα με εντυπωσίασε με το πλήθος των μοντέρνων αρχιτεκτονημάτων της.
Η Πέτρα, η πρωτεύουσα των αρχαίων Ναβαταίων (245 χλμ. νότια του Αμμάν), αποτελεί αναμφίβολα τον εντυπωσιακότερο αρχαιολογικό προορισμό σ’ όλη την Μέση Ανατολή. Περίπου 3.000 γιγάντια μνημεία, σκαλισμένα πριν από 2.300 χρόνια στους βράχους ενός φαραγγιού, αποτελούσαν τις αρχιτεκτονικές μαρτυρίες της αρχαίας πολιτείας των καραβανιών.
Μετά την Πέτρα, η ΚΤΜ ανέλαβε να με οδηγήσει στην κοντινή περιοχή της ερήμου Wadi Rum. Η άγρια ομορφιά της ερήμου Wadi Rum εγκλώβισε τις αισθήσεις μου, ενώ ο καυτός άνεμος που λυσσομανούσε ήταν το καλωσόρισμα στα λημέρια που πρωταγωνίστησε κάποτε η θρυλική μορφή του Λόρενς της Αραβίας.
Η παραλιακή Άκαμπα υπήρξε ο τελευταίος προορισμός μου στη χώρα. Από το λιμάνι της πόλης, ένα πλοίο με μετέφερε στην χερσόνησο του Σινά (στο λιμάνι Νουβέιμπα), σηματοδοτώντας έτσι το τέλος της παρουσίας μου στην Μέση Ανατολή.

ΑΙΓΥΠΤΟΣ – ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑ
  Στην Αίγυπτο αποβιβάστηκα την 11η μέρα του ταξιδιού μου, έχοντας καταγράψει στο κοντέρ της ΚΤΜ 2.320 χλμ. Στο τελωνείο της Νουβέιμπα χρειάστηκε να παλέψω περίπου 4 ώρες με το τέρας της αιγυπτιακής γραφειοκρατίας προκειμένου να ετοιμάσω τα έγγραφα της μοτοσικλέτας. Διατρέχοντας την χερσόνησο του Σινά με προορισμό το Κάιρο, ένα πρωτόγνωρο τοπίο γυμνών γρανιτένιων βουνών και καυτής άμμου συνόδευσαν την μοναχική πορεία μου μέχρι τη μεγαλούπολη του Νείλου, που για τις τρεις μέρες, ανέλαβε χρέη οικοδέσποινας.
Στην Αλεξάνδρεια αναζήτησα τυχόν ίχνη από τη πρόσφατη ελληνική παρουσία, αφού μέχρι την δεκαετία του 1950 η γενέτειρα του Καβάφη αριθμούσε περίπου 70.000 ομογενείς.
Οδηγώντας κατόπιν από την Αλεξάνδρεια στην Μάρσα Ματρού, θεώρησα χρέος μου να κάνω μια στάση στην Ιστορία μας: στο Ελληνικό Κοιμητήριο του Ελ-Αλαμέιν, το μνημείο που είναι αφιερωμένο στους Έλληνες που σκοτώθηκαν το 1942 σε μια από τις σημαντικότερες μάχες του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Το ταξίδι στην όαση Σίβα ήταν μια πρόκληση την οποία δεν μπορούσα να αρνηθώ. Το μαγευτικό οικοσύστημα και οι καλοσυνάτοι κάτοικοί της όασης των 300.000 φοινικόδεντρων με κέρδισαν απόλυτα, ενώ η σημαντικότερη στιγμή της παρουσίας μου στη όαση Σίβα υπήρξε η επίσκεψη στο μαντείο του Άμμωνα Δία (το Αμμώνιο).

ΛΙΒΥΗ – ΕΠΤΑ ΜΕΡΕΣ ΜΕ ΤΟΝ ΚΑΝΤΑΦΙ
Αντικρίζοντας τα λιβυκά σύνορα, το ταξιδιωτικό ημερολόγιο βρισκόταν στην 19η σελίδα και το κοντέρ της λευκής ΚΤΜ είχε καταγράψει 4.150 χλμ. Στη Λιβύη, μια χώρα τετραπλάσια της Γαλλίας, αλλά με μόλις 4.5 εκατομμύρια κατοίκους, είχα να διατρέξω 1.800 χλμ. Μπορεί η κίνηση στους δρόμους να ήταν υποτονική, όμως, η παντελής έλλειψη πινακίδων σήμανσης με λατινική γραφή, έκανε την προσπάθεια αναζήτησης ενός προορισμού μια χρονοβόρα διαδικασία!
Αντίδοτο στις οδικές ιδιαιτερότητες αποτέλεσε η τιμή της βενζίνης, που εδώ, στη χώρα της υπερπαραγωγής, δεν ξεπερνούσε τις 0,10 ευρώ/λίτρο. Μπροστά στην μάνικα, χρειαζόμουν μόλις 2 ευρώ για να γεμίσω το 20λιτρο ρεζερβουάρ της ΚΤΜ!
Η Κυρηναϊκή χερσόνησος αποτέλεσε τον κατεξοχήν γεωγραφικό χώρο ανάπτυξης του ελληνικού αποικισμού στη Βόρεια Αφρική. Με ορμητήριο την πόλη Βεγγάζη, για τις τρεις επόμενες μέρες έκανα μαθήματα αρχαιολογίας, εξερευνώντας την αρχαία Κυρήνη, την Απολλωνία και την Πτολεμαΐδα.
Η Τρίπολη μου άφησε έντονη τη γεύση ενός απρόσωπου αραβικού αστικού κέντρου. Αντίθετα, η γνωριμία με την παλιά πόλη με ενθουσίασε. Στην πορεία προς τα τυνησιακά σύνορα, η αρχαία πολιτεία της Σαμπράτα μου πρόσφερε το τελευταίο αρχαιολογικό μάθημα στη λιβυκή επικράτεια.

ΤΥΝΗΣΙΑ – ΖΩΗ ΣΤΗΝ ΕΡΗΜΟ
  Η αυθεντική Τυνησία ζει στο νότο της χώρας και πάλλεται στους γοητευτικούς ρυθμούς της ερήμου Σαχάρας. Εκεί κατευθύνθηκα αμέσως μετά την υπέρβαση της συνοριακής γραμμής με την Λιβύη, και συγκεκριμένα στην όαση της Τοζέρ. Με ορμητήριο την Τοζέρ, την πιο εκτεταμένη όαση της χώρας, για δύο μέρες δραπέτευσα με την ΚΤΜ στην απεραντοσύνη της ερήμου. Οδηγώντας σε χωμάτινες κυρίως διαδρομές, ανακάλυψα τοπία γυμνά και αφυδατωμένα, γνώρισα σπάνια φυσικά φαινόμενα (την αλμυρή λίμνη Chott El Jerid), έμαθα για την ιδιαίτερη αρχιτεκτονική τοπικών παραδοσιακών οικισμών (Ματμάτα, Νεφτά) και βίωσα την ήρεμη καθημερινότητα των ντόπιων.

ΑΛΓΕΡΙΑ – ΟΔΙΚΟ ΑΔΙΕΞΟΔΟ
  Η Αλγερία, η έβδομη κατά σειρά χώρα του μεσογειακού οδοιπορικού, μου άνοιξε τη συνοριακή της αγκαλιά την 28η μέρα του ταξιδιού. Προορισμός η πρωτεύουσα Αλγέρι και ενδιάμεσοι σταθμοί οι πόλεις El Qued και Biskra. Η κάσμπα, ο παλιός τομέας της αλγερινής πρωτεύουσας, αποτελούσε το σημαντικότερο αξιοθέατο της πόλης του πειρατή Μπαρμπαρόσα. Στενά και δαιδαλώδη σοκάκια, αδιέξοδα περάσματα, ετοιμόρροπα οικοδομήματα και κατοικίες που ενώνονταν μεταξύ τους, συνέθεταν έναν οικιστικό λαβύρινθο. Έχοντας καταγράψει 7.860 χλμ. στο κοντέρ της, η λευκή ΚΤΜ με οδήγησε κατόπιν στην πόλη-λιμάνι Οράν. Εδώ χρειάστηκε να δώσω λύση σ’ ένα πρόβλημα που υπήρχε. Λόγω των τεταμένων σχέσεων Αλγερίας και Μαρόκου, τα σύνορα των δυο χωρών παραμένουν κλειστά από το 1999. Η λύση στο οδικό αδιέξοδο γρήγορη και ξεκάθαρη: από το λιμάνι της Οράν ταξίδεψα ατμοπλοϊκώς στην Ισπανία, απ’ όπου στη συνέχεια -ξανά ατμοπλοϊκώς- αποβιβάστηκα στο Μαρόκο.

   Η Mαρακές αποτέλεσε τον πρώτο –και τον μαγευτικότερο– σταθμό στο ταξίδι των χρωμάτων, των γεύσεων και της φαντασίας που βίωσα στο Μαρόκο. Τα παλάτια Εl Badi και Dela Bahia το τζαμί Koutoubia και οι ανθοστόλιστοι κήποι Menara δέχτηκαν την επίσκεψή μου, ενώ η κάθε εξερευνητική μου προσπάθεια στην Μαρακές είχε ως αφετηρία την πλατεία Djemaa el-Fna, την πολεοδομική καρδιά της πόλης, που χτυπούσε σε αρκετά έντονους ρυθμούς όλο το εικοσιτετράωρο.

    Η αναφορά της Καζαμπλάνκα πάντοτε μου ασκούσε μια απροσδιόριστη γοητεία, εξαιτίας της κινηματογραφικής ταινίας «Casablanca». Στη Καζαμπλάνκα περιπλανήθηκα στα όρια της ανασφαλούς μεντίνα, επισκέφθηκα το τζαμί του Hassan ΙΙ και χαλάρωσα στα γραφικά καφέ της λεωφόρου Forces Armees Royales. Ωστόσο η Κάζα απαιτούσε προσοχή κατά τις βραδινές ώρες, αφού η βόλτα στην περιοχή του λιμανιού  και στην πλατεία Μohammed V έκρυβε κινδύνους και κακοτοπιές.    

ΕΥΡΩΠΗ – ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗ

    Καθώς το πλοίο άφηνε πίσω του το λιμάνι της Ταγγέρης με προορισμό την ανοιχτή αγκαλιά της Ευρώπης, είχα συνειδητοποιήσει πως το ταξίδι μου είχε μπει στην τελική του ευθεία. Σε τέσσερεις ημέρες, οι δρόμοι  της Νότιας Ισπανίας, της Γαλλίας και της Ιταλίας θα οδηγούσαν ξανά τη ΚΤΜ στην Ελλάδα, έχοντας διανύσει 10.560 χλμ.

    Για σαράντα δυο μέρες, είχα έζησα ένα ταξιδιωτικό όνειρο στις γειτονιές τηςΜεσογείου, όπου το κάλλος του πολιτισμού τους παραμένει αιώνιο και οι ντόπιοι επιβιώνουν με μοναδικούς πόρους τον ήλιο και τη θάλασσα, τη δική μας Μεσόγειο!