 |
|
25-3-12
"ΕΥΡΩΠΑΙΚΕΣ ΑΠΟΔΡΑΣΕΙΣ."
ΕΠΤΑ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ -
25-3-12
"...
|
|
|
ΤΑΞΙΔΙ ΠΙΣΩ ΣΤΟΝ ΧΡΟΝΟ
Δαρείος, περσικοί πόλεμοι, Ιμάμης Χομεϊνί, Ισφαχάν, Ξέρξης, Φρουροί της Επανάστασης, Ισλάμ, Περσέπολη, Σιράζ…Ονόματα, προσωπικότητες, τοπωνύμια και καταστάσεις, όλα τους φορτωμένα με ιστορία και μύθους, που συντέλεσαν στην απόφασή μας να ταξιδέψουμε στην γη του Ιράν ακολουθώντας τα χνάρια του Μεγάλου Αλεξάνδρου.
Έτσι, 23 αιώνες μετά τη δική του παρουσία στον γεωγραφικό χώρο του Ιράν, βρεθήκαμε σ’ έναν τόπο που εξακολουθεί να διατηρεί ζωντανή μέχρι και σήμερα την παράδοση ενός λαμπρού πανάρχαιου πολιτισμού, ο οποίος έχει να επιδείξει θαυμαστές πνευματικές και καλλιτεχνικές δημιουργίες απ’ όλο το φάσμα της ιστορικής διαδρομής του.
Κατά την παραμονή μας στο Ιράν, τύχαμε αποδέχτες ενός πρωτόγνωρου σεβασμού και αποδοχής, ως ξένοι και κυρίως ως Έλληνες, ενώ οι οικοδεσπότες μας, που αποδείχτηκαν φοβερά φιλόξενοι, ήξεραν να επιβραβεύουν κάθε ενδιαφέρον που δείχναμε ως ταξιδιώτες και ως άνθρωποι. Η αίσθηση ότι είχαμε εισέλθει σ’ έναν άλλο, τελείως διαφορετικό κόσμο, με τους δικούς του κανόνες και νόμους, ξεκίνησε ήδη από τους χώρους των τελωνείων.
Όλες οι γυναίκες γύρω μας είχαν σκεπασμένο το κεφάλι τους μ’ ένα μαντήλι και φορούσαν μακριά καμπαρτίνα ή το παραδοσιακό τσαντόρ: ένα αδιαφανές μαύρο πέπλο που σκέπαζε όλο το σώμα τους και άφηνε ακάλυπτο μόνο το πρόσωπό τους.
Στο Ιράν επιβάλλεται η κάθε γυναίκα –ντόπια ή ξένη, ανεξαρτήτως εθνικότητας ή θρησκεύματος– να καλύπτει το σώμα της με αυτόν τον τρόπο. Με την πλάτη στις συνοριακές εγκαταστάσεις, η ΚΤΜ ξεκίνησε ένα συναρπαστικό οδοιπορικό στον Ιράν, με σημείο αναφοράς τις πόλεις Ταυρίδα, Τεχεράνη, Ισφαχάν και Σιράζ. Ένα χαμηλό ανάγλυφο τοπίο λόφων ανέλαβε να μας συνοδέψει στην διαδρομή έως την Ταυρίδα (250 χλμ. ανατολικά), ενώ τα πλινθόκτιστα νοικοκυρεμένα χωριά και οι μικρές κωμοπόλεις που παρεμβάλλονταν μας έδιναν την ευκαιρία για μια πρώτη γνωριμία με την τοπική καθημερινότητα. Πρώτα χιλιόμετρα καθ’ οδόν και οι πρώτες ιρανικές εκπλήξεις –ευτυχώς ευχάριστες– δεν άργησαν να έρθουν.
Η κατάσταση του οδικού δικτύου που φιλοξενούσε τους τροχούς της μοτοσυκλέτας μας ήταν άψογη, πράγμα που έμελλε να ισχύσει και για τα επόμενα 3.400 χιλιόμετρα του ταξιδιού μας μέσα στον εθνικό χώρο του Ιράν. Αυτό όμως που πραγματικά μας «απογείωσε» ήταν το κόστος των καυσίμων, αφού η βενζίνη άγγιζε την εξωφρενική τιμή των 0, 08 Euro/λίτρο! Το Ιράν διέθετε μια από τις φθηνότερες βενζίνες στον κόσμο, σε αντίθεση με το εμφιαλωμένο νερό που ήταν αρκετά πιο ακριβό! Στον αντίποδα, η επικίνδυνα επιθετική οδική συμπεριφορά των Ιρανών οδηγών, που σε αρκετές περιπτώσεις κυριολεκτικά μας λαχτάρησαν με τις αψυχολόγητες ενέργειές τους.
Όλοι είχαν προτεραιότητα και κανείς δεν σταματούσε, με αποτέλεσμα η οδήγηση στους δρόμους του Ιράν γρήγορα να μετουσιωθεί σε μια άκρως νευρωτική υπόθεση ζωής και θανάτου.
ΤΕΧΕΡΑΝΗ – ΜΙΑ ΑΧΡΩΜΗ ΠΡΩΤΕΥΟΥΣΑ
Ήταν απόγευμα όταν φτάσαμε στην Ταυρίδα. Αφού αφήσαμε τις αποσκευές μας στο δωμάτιο του ξενοδοχείου, ξεχυθήκαμε κατόπιν στα αστικά όρια της Ταυρίδας, για μια γνωριμία με την πρωτεύουσα του Ιρανικού Αζερμπαϊτζάν. Ξεγλιστρώντας με την αυτοκίνητα των κεντρικών οδών της πόλης, ψάξαμε και βρήκαμε το σπίτι του Νιζάρ, ενός φίλου από τα παλιά, που ανυπομονούσε να μας σφίξει στην αγκαλιά του. Εκείνο το βράδυ, στο δείπνο που μας παρέθεσε, γνωρίσαμε όλη την οικογένειά του. Γυναίκα, παιδιά, γονείς, αδέλφια, ανίψια, δεκαεπτά συνολικά άτομα –μια μικρή κοινωνία– είχαν μαζευτεί στο σπίτι του Νιζάρ για να μας γνωρίσουν.
Με το πρώτο φως της ημέρας ξεκινήσαμε και πάλι την πορεία μας, με επόμενο σταθμό μας την πρωτεύουσα Τεχεράνη, 620 χλμ. μακριά. Το μεγαλύτερο μέρος της διαδρομής έγινε πάνω σ’ έναν καταπληκτικό αυτοκινητόδρομο, ενώ νωρίς το μεσημέρι, ο καυτός ήλιος που πυρπολούσε αλύπητα τα κορμιά μας είχε εκτοξεύσει τον υδράργυρο στους 42ο C. Ήμασταν προ των πυλών της ερήμου. Όσο πλησιάζαμε στην Τεχεράνη, τόσο η κίνηση στον αυτοκινητόδρομο πύκνωνε όλο και περισσότερο.
Με πληθυσμό 14.000.000 κατοίκους, η Τεχεράνη, που δημιουργήθηκε μόλις στις αρχές του 20ου αιώνα από τον Σάχη Παχλαβί με τη προοπτική να γίνει η πρωτεύουσα της Περσίας, μάς κούρασε αφάνταστα με το φρικτό κυκλοφοριακό της πρόβλημα, μας τρόμαξε με την υπερβολική ατμοσφαιρική ρύπανση και μας απώθησε με τις δυτικόμορφες αρχιτεκτονικές της φόρμες. Κτισμένη στους πρόποδες της οροσειράς Ελμπούρζ, η ιρανική πρωτεύουσα διαθέτει πάμπολλα πάρκα που χαρίζουν δροσιά και ξεκούραση στους κατοίκους της όλες τις ώρες της ημέρας. Ωστόσο, την πολυπόθητη απόδραση από την χαώδη ατμόσφαιρα της πρωτεύουσας μάς την πρόσφεραν τα πολυάριθμα μουσεία της, εκεί όπου είχαμε την ευκαιρία να γνωρίσουμε ένα δείγμα της τεράστια πολιτιστικής και ιστορικής παράδοσης της χώρας.
Στο Μουσείο Ρεζά Αμπασί θαυμάσαμε τις ωραιότατες συλλογές περσικών μινιατούρων, με θέματα παρμένα από την περσική λογοτεχνία και την ιστορία της Περσίας. Στον ίδιο χώρο υπήρχε μια εξαιρετική συλλογή χρυσών κοσμημάτων της δυναστείας των Αχαιμενιδών. Στο Εθνικό Μουσείο Κοσμημάτων υπήρχε ένας εκθαμβωτικός πλούτος από κοσμήματα και άλλους μυθικούς θησαυρούς, ενώ στο Μουσείο Χαλιού, η υπέροχη συλλογή των εξαίσιων χειροποίητων χαλιών που υπήρχε επιβεβαίωνε τη φήμη της Περσίας ως την κορυφαία χώρα στην κατασκευή χειροποίητων χαλιών.
ΙΣΦΑΧΑΝ – ΤΟ ΓΑΛΑΖΙΟ ΔΙΑΜΑΝΤΙ
Μετά από μια άνετη πορεία μέσα στο γυμνό, ερημικό ιρανικό οροπέδιο, φτάσαμε εκείνο το απομεσήμερο στην πόλη Ισφαχάν, 350 χλμ. νοτιοανατολικά. Εξερευνώντας μέσα στις τρεις επόμενες μέρες τη θρυλική πόλη του Ισφαχάν, έκπληκτοι βρεθήκαμε μπροστά στην παράσταση μιας πόλης-όασης που έμοιαζε να ξεπηδά μέσα από το φανταστικό κόσμο ενός ανατολίτικου παραμυθιού, έτοιμη να μας τυλίξει με το δικό της γαλάζιο, αισθησιακό πέπλο.
Τα μεγαλοπρεπή τζαμιά, οι επιβλητικοί γαλανόλευκοι τρούλοι, τα μοναδικά σε πλούτο παλάτια και το παραμυθένιο σκεπαστό παζάρι της κεντρικής πλατείας αποτελούν τις λαμπρότερες σελίδες της ιστορίας του Ισφαχάν, χάρη στις οποίες η πόλη πέρασε στο πάνθεο της αιωνιότητας. Τι να πρωτοεπισκεφθεί κανείς!
Το Τέμενος του Ιμάμη, το Τζαμί του Λοτφολλάχ, τις πέτρινες γέφυρες του ποταμού Ζαγιάντε, το παλάτι Αλί Καπού, το Τζαμί της Παρασκευής…Πρόκειται για συγκλονιστικά ιρανοϊσλαμικά μνημεία, ανυπέρβλητης αρχιτεκτονικής αισθητικής, που παγίδεψαν απόλυτα τις αισθήσεις μας και μετέτρεψαν τη γνωριμία μας με την πόλη σε μια περιπλάνηση γεμάτη χρώμα, θρησκεία και ιστορία.
Δίχως αμφιβολία, η καρδιά της πόλης κτυπά στην κεντρική πλατεία Meidun – e Imam Khomeini, όπου βρίσκονται συγκεντρωμένα τα πιο εντυπωσιακά μνημεία του Ισφαχάν.
Τα εξαίσια οικοδομήματα της πλατείας ανεγέρθηκαν τον 16ο αιώνα από τον Σάχη Αμπάς Α΄ τον Μέγα. Ήταν η εποχή που το Ισφαχάν έγινε πρωτεύουσα της Περσίας και έφτασε στο απόγειο της δόξας του. Μεταξύ των μνημείων της πλατείας Meidun – e Imam Khomeini, τα οποία εντάσσονται μάλιστα στη λίστα της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς της UNESCO, ξεχωρίζει το υποβλητικό Τέμενος του Ιμάμη (Βασιλικό Τέμενος), που θεωρείται από τα πιο αριστουργηματικά του ισλαμικού κόσμου.
Στον ίδιο χώρο της πλατείας λειτουργεί και το σκεπαστό παζάρι του Ισφαχάν, που χρονολογείται από την εποχή των Σελτζούκων Τούρκων (13ο αιώνα).
Η περιπλάνηση μέσα στα στενά, δαιδαλώδη σοκάκια του σκεπαστού παζαριού, που εκτείνεται περιμετρικά της πλατείας Meidun – e Imam Khomeini, μας χάρισε ένα ανεπανάληπτο ταξίδι πίσω στο χρόνο, τότε που τα εμπορικά καραβάνια έφερναν από την Κεντρική Ασία, την Ινδία και την Αραβική χερσόνησο στο Ισφαχάν μπαχαρικά, πολύτιμους λίθους, μετάξι, αρώματα, υφάσματα, χρυσάφι και γυάλινα σκεύη. Όπως ήταν φυσικό, τα ετερόκλιτα εμπορεύματα των γραφικών μικρομάγαζων, τα χρώματα, η ένταση, οι λαλίστατοι πωλητές και οι επιδέξιοι τεχνίτες μονοπώλησαν το ενδιαφέρον μας, για να αποτυπώσουμε έτσι παραστάσεις και εμπειρίες ενός αυθεντικού ανατολίτικου κόσμου που κλείσαμε βαθιά μέσα στη ψυχή μας.
Τα βράδια αποζητούσαμε την χαλάρωση και την ηρεμία δίπλα στις όχθες του ποταμού Ζαγιάντε, συντροφιά με τους ντόπιους που μαζεύονταν εκεί για τον βραδινό τους περίπατο. Ήταν μια ζωντανή εικόνα της σύγχρονης ιρανικής πραγματικότητας που τόσο μας άρεσε, όπως μας άρεσαν επίσης τα παραδοσιακά τσάι-χανέ που βρίσκονταν μέσα στις παλιές σκεπαστές γέφυρες της πόλης. Εκεί, πλαισιωμένοι από φιλικούς συνδαιτυμόνες, και μέσα σε μια συναρπαστική ατμόσφαιρα με ανατολίτικους μουσικούς ρυθμούς και ένα παραδοσιακό ντεκόρ από λυχνάρια, έπιπλα, υφαντά και κομπολόγια, απολαμβάναμε το τσάι μας, έχοντας παράλληλα παραδοθεί στον μεθυστικό καπνό του ναργιλέ.
Μέσα στις μισοσκότεινες θολωτές καμάρες των τσάι-χανέ του μαγευτικού Ισφαχάν, ανακαλύψαμε ότι το Ιράν έχει ακόμα τη δύναμη να ζει με τους μύθους και να ονειρεύεται με τις ιστορίες του ένδοξου παρελθόντος.
ΠΕΡΣΕΠΟΛΗ – ΣΤΑ ΙΧΝΗ ΤΟΥ ΜΕΓΑΛΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ
Η πόλη Σιράζ, που απέχει περίπου 520 χλμ. νότια του Ισφαχάν, ήταν ο τελευταίος σταθμός της πορείας μας στο νοτιοανατολικό Ιράν. Επρόκειτο για έναν διττό προορισμό, αφού εκτός από την γνωριμία μας με την πόλη Σιράζ θέλαμε να επισκεφθούμε επίσης και την κοντινή Περσέπολη, την αρχαία λαμπρή πρωτεύουσα της δυναστείας των Αχαιμενιδών.
Η Σιράζ, που επιλέχτηκε ως βάση για τις εξορμήσεις μας στα πέριξ, ήταν ένα αστικό κέντρο με γλυκιά ατμόσφαιρα, μια ιρανική πόλη συνώνυμη των γραμμάτων και των τεχνών. Δεν είναι τυχαίο άλλωστε ότι η φήμη της Σιράζ είναι απόλυτα συνδεδεμένη με τους διάσημους ποιητές Σααντί και Χαφέζ, δυο από τους σημαντικότερους ποιητές όλων των εποχών. Θα ήταν φυσικά παράληψή μας να μην επισκεπτόμασταν τα μαυσωλεία των δυο ποιητών που βρίσκονταν στο μέσον τεράστιων ειδυλλιακών κήπων. Η μετάβασή μας με την ΚΤΜ στην κοντινή Περσέπολη, την τελετουργική πρωτεύουσα των Αχαιμενιδών που απέχει περίπου 50 χλμ. βόρεια της Σιράζ, μας έδωσε την ευκαιρία να βρεθούμε σ’ έναν από τους σημαντικότερους αρχαιολογικούς χώρους του κόσμου.
Πάμπολλοι αρχαίοι ιστορικοί, συγγραφείς, περιηγητές και αρχαιολόγοι έχουν αναφερθεί μέσα στους αιώνες στο μεγαλείο, τον πλούτο και τη μεγαλοπρέπεια της Περσέπολης, την εθιμοτυπική πρωτεύουσα της αυτοκρατορίας των Περσών, που ιδρύθηκε το 510 π.Χ. από τον Δαρείο Α΄ και καταστράφηκε το 330 π.Χ. από τον Μέγα Αλέξανδρο. Η Πύλη των Εθνών, η αίθουσα ακροάσεων του θρόνου, το θησαυροφυλάκιο, το παλάτι του Ξέρξη και του Δαρείου αποτελούν τα σημαντικότερα μνημεία που αντιστάθηκαν στο χρόνο και εξακολουθούν να υψώνονται αγέρωχα με μια μοναδική μεγαλοπρέπεια. Παράλληλα, σε κοντινή απόσταση από τον αρχαιολογικό χώρο της Περσέπολης, στην περιοχή Νακς-ε-Ροστάμ, βρίσκονται οι τάφοι των Βασιλέων. Πρόκειται για τέσσερα τεράστια νεκρικά μνημεία σε σχήμα σταυρού, λαξευμένα σε μια κάθετη βραχώδη πλαγιά, και τα οποία αποτελούν μέρος ενός ιδιαίτερα υποβλητικού και απόκοσμου τοπίου.
Οι τέσσερις τάφοι που δεσπόζουν στο χώρο ανήκουν στον Δαρείο Α΄, τον Ξέρξη, τον Αρταξέρξη και τον Δαρείο Β΄.
Με ιδιαίτερο δέος και σεβασμό αγγίξαμε, θαυμάσαμε και αποκρυπτογραφήσαμε τα μνημεία της Περσέπολης, μνημεία προορισμένα να ενισχύουν ιστορικές μνήμες. Ενώ η σκέψη και μόνο ότι βαδίζαμε σε χώρους όπου είχε περπατήσει πριν από αιώνες και ο Μακεδόνας Στρατηλάτης, έφτανε για να μετουσιωθεί η γνωριμία μας με την Περσέπολη –αλλά και με το Ιράν γενικότερα– σε μια συναισθηματικά φορτισμένη ιστορική αναδρομή.
|
|
