ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ ΣΤΑ ΒΑΛΚΑΝΙΑ


ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗ ΓΕΙΤΟΝΙΑ ΜΑΣ

ΑΛΒΑΝΙΑ – ΣΤΗ ΧΩΡΑ ΤΟΥ ΠΥΡΡΟΥ
   Στην Αλβανία αποφάσισα να διατρέξω με την ΚΤΜ μια διαδρομή κατά το πλείστον παραθαλάσσια, που ξεδίπλωνε τις ομορφιές της δίπλα στα γαλάζια νερά της Αδριατικής: Κακαβιά, Άγιοι Σαράντα, Δυρράχιο, Τίρανα, Σκόδρα.
   Στάση δροσιάς στους Αγίους Σαράντα και καφέ στον κεντρικό παραλιακό πεζόδρομο της πόλης. Επόμενοι σταθμοί η Χιμάρα, η Αυλώνα και το Δυρράχιο. Ο οδικός άξονας που ανέλαβε τη μετάβασή μου από τους Αγίους Σαράντα στη Χιμάρα (περίπου 60 χλμ), διέτρεχε στη συντριπτική του πλειοψηφία τη δυτική ακτογραμμή της χώρας, τουλάχιστον ως την Αυλώνα, 170 χλμ. βόρεια των Αγίων Σαράντα. Η συγκεκριμένη διαδρομή, αν και ημιορεινή στο μεγαλύτερό της μέρος, μας πρόσφερε μια συναρπαστική πανοραμική θέα της γαλάζιας Αδριατικής. 
    Ο αρχαιολογικός χώρος της ελληνικής αποικίας Απολλωνίας βρίσκεται κοντά στην Αυλώνα, 120 χλμ. βόρεια της Χιμάρας. Η αρχαία Απολλωνία ιδρύθηκε το 590 π. Χ από Κερκυραίους και Κορίνθιους και σταδιακά εξελίχτηκε σ’ ένα από τα σπουδαιότερα οικονομικά και πολιτιστικά κέντρα της Ιλλυρία. Από τις μαρτυρίες του μακρινού παρελθόντος της Απολλωνίας, εντυπωσιάζει η πρόσοψη του Βουλευτηρίου, τη Βιβλιοθήκη, το Ωδείο, το Νυμφαίο και το θέατρο του 2^ου μ. Χ. αιώνα.
    Ήταν αργά το απόγευμα όταν η ΚΤΜ «έβαζε ρόδα» στο Δυρράχιο, το μεγαλύτερο λιμάνι της χώρας. Η εκτεταμένη τουριστική ζώνη με τις παραθαλάσσιες ξενοδοχειακές μονάδες που αντίκριζα στα τελευταία 20 χλμ. της διαδρομής ήταν η τρανή απόδειξη πως το Δυρράχιο δικαίως είχε τη φήμη του πιο οργανωμένου παραθαλάσσιου θέρετρου της Αλβανίας.
    Στα κοντινά Τίρανα βρέθηκα το επόμενο πρωινό για μια αστραπιαία επίσκεψη γνωριμίας και μια αναμνηστική φωτογράφηση στην κεντρική πλατεία Σκερντέμπεη Πασά. Στη συνέχεια, μια καλοχαραγμένη οδική αρτηρία ανέλαβε να με οδηγήσει στα Σκόδρα (Σκούταρι), που βρισκόταν 110 χλμ. βόρεια των Τιράνων.
   Ζωήλατα κάρα, ισλαμικά σύμβολα, κεραμόσκεπα σπίτια, μαντηλοφορεμένες γυναίκες και μιναρέδες που βελόνιζαν τον ουρανό ήταν το καλωσόρισμα της βορειότερης αλβανικής πόλης. Αυτό που πήρα μαζί μου ως σουβενίρ από τα Σκόδρα ήταν η πανοραμική θέα της πόλης που απόλαυσα από το βενετσιάνικο κάστρο Ροζαφά, στη νότια είσοδο της πόλης.
    Η πύλη εισόδου του Μαυροβούνιου με περίμενε δίπλα στις όχθες της λίμνης Σκόδρα, 35 χλμ. από τα Σκόδρα. Συνοριακές διαδικασίες και πορεία κατόπιν για την κοντινή Ποντγκόριτσα, 25 χλμ. βορειότερα, όπου και τελικά διανυκτέρευσα.

ΒΟΣΝΙΑ – ΧΩΝΕΥΤΗΡΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΩΝ
   Από το ανοιχτό παράθυρο του ξενοδοχείου μπαίνει η διαπεραστική φωνή του μουεζίνη που καλεί σε προσευχή τους μουσουλμάνους της πόλης. Για μια στιγμή σαστίζω! Αναρωτιέται αν βρίσκομαι στο Σαράγεβο, σε ευρωπαϊκό έδαφος, ή στα βάθη της Ανατολής! Τρέχω στο παράθυρο και κοιτώ έξω τη πόλη: τον ποταμό Μιλιάτσκα που διαρρέει την πόλη, τις ιστορικές γέφυρες που τον στεφανώνουν, τις μουσουλμανικές γειτονιές που ανηφορίζουν στις πλαγιές των γύρω λόφων, τα ευρωπαϊκά νεοκλασικά αρχοντικά… Ναι, όντως βρίσκομαι στο Σαράγιεβο.
    Συνεχίζω να κοιτώ. Η ματιά μου στέκεται επίμονα πάνω σε μουσουλμανικά τζαμιά, σερβικούς ορθόδοξους ναούς και ρωμαιοκαθολικές εκκλησίες, που γειτνιάζουν κατά τρόπο αποκαλυπτικό. Μπροστά μου έχω τη τρανή απόδειξη ότι στο Σαράγιεβο, η Ανατολή απέχει από την Δύση μόλις ένα πολεοδομικό τετράγωνο! Διαφορετικές θρησκείες, ιδιαίτερες κουλτούρες, ήθη και έθιμα βρίσκουν εδώ κοινή στέγη, επιβεβαιώνοντας το γεγονός ότι η λέξη «συνυπάρχω» αποκτά στο Σαράγεβο την κυριολεκτική της έννοια.
    Κεντρικός πεζόδρομος Φεράντιγια (Βάσε Μισκίνα). Καθισμένος σ’ ένα από τα πολλά καφέ-μπαρ του πιο πολυσύχναστου σημείου του Σαράγεβο παρακολουθώ με ενδιαφέρον το ανθρώπινο «τσουνάμι» να περνά μπροστά μου. Φωνές, κίνηση, ξένοιαστοι τουρίστες, μεγάλες νεανικές παρέες. Αντικρίζω τις εικόνες ενός Σαράγεβου που πάλλεται από ζωντάνια και ευχάριστη αναστάτωση! Δεκαπέντε χρόνια μετά την άγρια πολιορκία από τους Σέρβους, τίποτα δεν θυμίζει τα δραματικά γεγονότα του τριετούς εμφυλίου πολέμου (1992-1995).
   Περασμένα μεσάνυχτα. Περπατώ δίχως προορισμό σε μια πόλη-χωνευτήρι πολιτισμών και θρησκειών, που μεγάλωσε τον Γκόραν Μπρέγκοβιτς και τον Εμίρ Κουστουρίτσα, ενέπνευσε τον γνωστό Σέρβο ποιητή Αλεξέα Σάντιτς και ανέδειξε τον νομπελίστα συγγραφέα Ίβο Άντριτς. Οδοιπορώ ολομόναχος στο Σαράγεβο και συλλογίζομαι: «…Όταν μένεις ξάγρυπνος μέχρι το πρωί, ακούς όλους τους θορύβους της νύχτας στο Σαράγιεβο. Με βαρύ και σίγουρο ήχο το κωδωνοστάσιο της καθολικής μητρόπολης σημαίνει δύο. Ένα λεπτό αργότερα, οι καμπάνες της ορθόδοξης εκκλησίας σημαίνουν και αυτές δύο. Λίγο αργότερα, το ρολόι του τζαμιού σημαίνει έντεκα, σύμφωνα με τη μουσουλμανική παράδοση υποδιαίρεσης της ημέρας. Μόνον οι Εβραίοι δεν έχουν την δική τους ώρα» (Ίβο Άντριτς, Βόσνιος νομπελίστας συγγραφέας).
  Επόμενος προορισμός το Μόσταρ, που γνώρισε το μένος και τη βαρβαρότητα των Κροατών. Ο δρόμος που ενώνει τις δυο πόλεις ξεδιπλώνεται πάνω στο καταπράσινο ορεινό ανάγλυφο των Δειναρικών Άλπεων, ενώ η παρουσία του υγρού στοιχείου είναι καταλυτική.
   Η ξακουστή γέφυρα του Μόσταρ! Με τόσα ακούσματα από άλλους ταξιδιώτες, πώς είναι δυνατόν να μην θέλω να περπατήσω πάνω στο πέτρινο τοξωτό κορμί της; Την γέφυρα του Μόσταρ κατασκεύασαν οι Τούρκους το 1566, αλλά καταστράφηκε το 1993 από τους Κροάτες και ξανακτίστηκε το 2006. Η UNESCO, αναγνωρίζοντας τον ιστορικό και συμβολικό της ρόλο, την ανακήρυξε το 2005 σε μνημείο της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς. Διαχρονικό σύμβολο μιας πόλης, της οποίας η ιστορία είναι γραμμένη στα πέτρινα σπίτια της παλιάς τουρκικής συνοικίας, στα στενά πλακόστρωτα σοκάκια και στους γερασμένους μιναρέδες της.

ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ – ΜΠΑΝΙΑ ΣΤΗ ΜΑΥΡΗ ΘΑΛΑΣΣΑ

    Πρωί στον αυτοκινητόδρομο Sofia-Plovdiv. Το ρολόι της ΚΤΜ δείχνει 07.30 και ο Ιούλιος μετρά τις τελευταίες μέρες του. Προορισμός μου η βουλγαρική ακτογραμμή της Μαύρης Θάλασσας, από την πόλη Βάρνα ως την πόλη Μπουργκάς. Η διαδρομή προς τη Μαύρη Θάλασσα περνά και από την περίφημη Κοιλάδα των Ρόδων, μια από τις τουριστικά δημοφιλέστερες περιοχές της Βουλγαρίας. Η περίφημη κοιλάδα της Βουλγαρίας εκτείνεται γεωγραφικά ανάμεσα στις οροσειρές Stara Platina και Sredna Gora, με τις πόλεις Κάρλοβο και Καζανλάκ να οροθετούν τα άκρα της.
   Εκτός όμως από την τριανταφυλλένια προσωπικότητά της, η Καζανλίκ φημίζεται και για τον ιστορικό της πλούτο. Αμέτρητοι θολωτοί τάφοι ντόπιων βασιλιάδων της αρχαίας Θράκης υπάρχουν διάσπαρτοι στα όρια της κοιλάδας, η οποία δικαιολογημένα ονομάζεται και «Κοιλάδα των Ηγεμόνων της Θράκης». Το πιο γνωστό ταφικό μνημείο της κοιλάδας είναι ο θολωτός θρακικός τάφος της Καζανλάκ, που βρίσκεται στα βόρεια προάστια της πόλης και περιλαμβάνεται στη λίστα των μνημείων της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς της UNESCO.
   Η ελληνική παρουσία στις ακτές της Μαύρης Θάλασσας (Εύξεινος Πόντος) χρονολογείται από τον 6^ο π. Χ. αιώνα. Η  Βάρνα, η τρίτη μεγαλύτερη πόλη της Βουλγαρίας, αποτελεί την οικιστική συνέχεια της αρχαίας Οδυσσού, που ιδρύθηκε το 585 π.Χ. από τους αρχαίους Μιλήσιους. Η πόλη Νεσεμπάρ (Μεσημβρία), 80 χλμ. νότια της Βάρνας, ιδρύθηκε από τους αρχαίους Μεγαρείς το 512 π.Χ., ενώ η  Μπουργκάς (Πύργος) ιδρύθηκε τον 10^ο αιώνα από ντόπιους ψαράδες, που έκτισαν ένα μικρό οικισμό στη θέση ενός βυζαντινού πύργου. Στη Μπουργκάς γεννήθηκε ο ποιητής Κώστας Βάρναλης, του οποίου ο πατέρας καταγόταν από την Βάρνα.
   Από όλα τα αστικά κέντρα της βουλγάρικης ακτογραμμής, τις εντυπώσεις κατάφερε να κλέψει ο διατηρητέος ιστορικός οικισμός της αρχαίας Μεσημβρίας (Nesebar), που απλώνεται στα περιορισμένα όρια ενός μικρού νησιού και συνδέεται με την απέναντι ακτή χάρη σε μια στενή λωρίδα γης. Οι βυζαντινές και μεταβυζαντινές ορθόδοξες εκκλησίες της Μεσημβρίας περιλαμβάνονται από το 1983 στον κατάλογο των μνημείων της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς της UNESCO.
   Βόρεια της Βάρνας, σε έκταση 35 χλμ., απλώνεται το θέρετρο της Χρυσής Ακτής, η πιο τουριστική παραθαλάσσια περιοχή της Βουλγαρίας. Περίπου 60 ξενοδοχεία υπάρχουν εδώ και δεν ήταν καθόλου δύσκολο να καταλύσω σ’ ένα από αυτά.

ΚΟΣΣΟΒΟ – ΜΑΤΩΜΕΝΕΣ ΜΝΗΜΕΣ
    Το ταξίδι από την Αθήνα στην Πρίστινα είναι μια αρκετά εύκολη υπόθεση. Η απόσταση είναι αστεία (840 km) και επιτρέπει την αυθημερόν προσέγγιση της κοσσοβάρικης πρωτεύουσας. Μετά το πέρασμα των συνόρων, ένας σχεδόν ευθυτενής οδικός άξονας οδηγεί ξεκούραστα στην Πρίστινα, που βρίσκεται σε απόσταση 80 χλμ. από την συνοριακή γραμμή με την Π.Γ.Δ.Μ.  Διακριτική ήταν η παρουσία των στρατιωτών της νατοϊκής KFOR σε νευραλγικά σημεία της διαδρομής, ενώ στα περίχωρα της πόλης Urosevac έκανα μια στάση στο στρατόπεδο «Ρήγας Φεραίος», όπου εδρεύει η ελληνική στρατιωτική δύναμη του Κόσσοβου.
    Η Πρίστινα ξεχωρίζει για μια παγκόσμια αποκλειστικότητα. Ένας από τους κεντρικούς δρόμους της Πρίστινα φέρει το όνομα του πρώην προέδρου των Η.Π.Α. Bill Clinton (!), σαφής ένδειξη της ευγνωμοσύνης που τρέφουν οι Αλβανοί Κοσσοβάροι στο πρόσωπο του Αμερικανού προέδρου, για τις ενέργειές του να προωθήσει την ανεξαρτησία του Κόσσοβου! Η μισή Πρίστινα είναι γεμάτη στρατόπεδα, συρματοπλέγματα και μπάρες ασφαλείας, ενώ έντονες ήταν οι φήμες που κυκλοφορούσαν ευρέως και ήθελαν το Κόσσοβο να έχει μετατραπεί στην μεγαλύτερη αποθήκη πυρηνικών όπλων της Ευρώπης.
    Μετά τη Πρίστινα, η πορτοκαλί ΚΤΜ με οδήγησε στην Μιτρόβιτσα, 38 χλμ. βόρεια της πρωτεύουσας του Κόσσοβου. Εδώ ήθελα να περπατήσω πάνω στην κεντρική γέφυρα του ποταμού Ίμπαρ. Ήξερα πως ήταν ένα νοητό όριο, μια πολύ λεπτή, εύθραυστη «γραμμή». Είναι η γέφυρα που ενώνει (ή χωρίζει) τον βόρειο από τον νότιο τομέα της Μιτρόβιτσα, σύμβολο μιας πόλης διχοτομημένης σε σερβικό και αλβανικό τομέα. Εδώ μπορεί κανείς να διακρίνει τις αντιθέσεις και τις συνέπειες της εμφύλιας σύρραξης ανάμεσα στους Σέρβους και τους Αλβανούς του Κοσσυφοπεδίου. Μετά τον τερματισμό του πολέμου το 1999, οι Κοσοβάροι Αλβανοί εγκαταστάθηκαν στο νότιο τομέα της Μιτρόβιτσα και οι Σέρβοι στο βόρειο.

ΚΡΟΑΤΙΑ – ΣΤΙΣ ΑΚΤΕΣ ΤΟΥ ΟΝΕΙΡΟΥ
   Μια στενή λωρίδα γης στα νοτιοδυτικά της Κροατίας που καθορίζεται από την παρουσία των Δαλματικών Άλπεων και δροσίζεται από τα βαθυγάλανα νερά της Αδριατικής, είναι το ανεκτίμητο δώρο της φύσης που κρύβει αυτή η γωνιά των Βαλκανίων. Αρκετές πόλεις διατηρούν ακόμα ζωντανή την αύρα του μεσαιωνικού παρελθόντος, ενώ περίπου 1185 νησιά στολίζουν τις μαγευτικές ακτές της Κροατίας, που καλύπτουν μια παραθαλάσσια έκταση 1.778 χλμ.
   Ελάχιστες πόλεις στον κόσμο με έχουν εντυπωσιάσει όσο το κεραμόσκεπο Ντουμπρόβνικ. Πλούσια σε ιστορικούς και καλλιτεχνικούς θησαυρούς (ο Γάλλος λόγιος Paul Garde την παρομοίασε με «μισάνοιχτη μπιζουτιέρα»), την περπάτησα από άκρη σε άκρη. Με ατμόσφαιρα έντονα μεσαιωνική και πολυτάραχη ιστορία, το Ντουμπρόβνικ έχει μια διάσταση ονειρική και ένα χαρακτήρα μοναδικό.
   Η διαδρομή Ντουμπρόβνικ-Σπλιτ (210 χλμ.) είναι η πιο συναρπαστική των Δαλματικών Ακτών. Η ασφάλτινη λωρίδα ακολουθά πιστά τα στριφτερά καπρίτσια της ακτογραμμής, ενώ οι καταπράσινες Δαλματικές Άλπεις, που αναδύονταν μέσα από τα κρυστάλλινα νερά της Αδριατικής, δημιουργούσαν τοπία ανείπωτης ομορφιάς.
   Το Σπλιτ, η δεύτερη μεγαλύτερη πόλη της Κροατίας χτίστηκε τον 4^ο π. Χ. αιώνα στη θέση της αρχαίας ελληνικής αποικίας Ασπάλαθο. Ανάμεσα στα πάμπολλα διαχρονικά μνημεία που υπάρχουν διάσπαρτα στα όρια της παλαιάς πόλης, ξεχωριστή θέση έχει το υπέροχο παλάτι του Διοκλητιανού, το επιβλητικό άγαλμα του αρχιεπισκόπου Κροατίας Γρηγορίου της Νυν και η εκκλησία του St. Duje, προστάτη της κροατικής πόλης.
   Η πόλη Zadar, 160 χλμ. βόρεια του Σπλιτ, αποτελούσε άλλο ένα μαργαριτάρι στο αστραφτερό κολιέ των Δαλματικών ακτών. Η ασφάλτινη λωρίδα που οδηγούσε εκεί την ΚΤΜ συνέχισε να φλερτάρει επίμονα την δαντελωτή ακτογραμμή, ενώ για μεγάλα διαστήματα ο οδικός άξονας χανόταν και στην ενδοχώρα. Λευκά πλακόστρωτα σοκάκια, αιώνια τείχη, μουσεία και μεσαιωνικές εκκλησίες ανέλαβαν να μου διηγηθούν με αρκετά κατατοπιστικό τρόπο την ιστορία αυτής της πόλης των Βορείων Δαλματικών ακτών, που βρισκόταν κτισμένη πάνω στα ερείπια της αρχαίας αποικίας Ζάρα.
   Η Ριέκα (220 χλμ. βορειότερα της Zadar), ο τελευταίος προορισμός μου στην Κροατία, δεν μου ήταν άγνωστη. Την είχα επισκεφτεί το 1987 για να παρακολουθήσω τους αγώνες του Παγκοσμίου Πρωταθλήματος Ταχύτητας Μοτοσυκλέτας που διεξάγονταν στην ομώνυμη τοπική πίστα. Τότε είχε τρέξει τότε και ο «δικός μας» Δ. Παπανδρέου (στα 500cc μ’ ένα SUZUKI RGV 500 του Team Kouretis) και είχε καταφέρει να τερματίσει στην 24^η θέση.

ΜΑΥΡΟΒΟΥΝΙΟ – ΑΚΑΤΕΡΓΑΣΤΗ ΟΜΟΡΦΙΑ

    Παρά τη μικρή του έκταση, το Μαυροβούνιο (Μοντενέγκρο) αποτελεί έναν τόπο έντονων γεωγραφικών αντιθέσεων, καθώς διαθέτει αρκετές βουνοκορφές πάνω από τα 2.000 μ. και βρίσκει διέξοδο στα νερά της νότιας Αδριατικής μέσω μιας στενής παραλιακής ζώνης μήκους 293 χλμ. Εδώ, καταπράσινες δαιδαλώδεις ακτές, όμορφες παραλίες και κολπίσκοι, μικρά νησάκια και μεσαιωνικές πολιτείες αποκαλύπτονται κάτω από το άπλετο, λαμπερό μεσογειακό φως.
   Ναυαρχίδα στην τουριστική ανάπτυξη και προβολή του Μαυροβούνιου θεωρείται η μεσαιωνική πολιτεία Κότορ. Γενναιόδωρα προικισμένη από την τοπική φύση, η Κόταρ, μαζί με τις μικρές οχυρωμένες πόλεις Ulcinj, Sveti Stefan και Budva -ποτισμένες κι αυτές με την αλμύρα της θάλασσας- αντιπροσωπεύει την πολιτιστική παρακαταθήκη ενός τόπου περήφανου, ανυπότακτου, που στη διάρκεια της ιστορικής του διαδρομής αποτέλεσε σταυροδρόμι θρησκειών και πολιτισμών.
    Η μεσαιωνική Κόταρ έχει ανακηρυχθεί σήμερα στο πιο κοσμοπολίτικο θέρετρο της χώρας και συγκαταλέγεται από το 1979 στο κατάλογο των μνημείων της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς της UNESCO. Η Κόταρ, μια εξαίσια μικρογραφία του Ντουμπρόβνικ της γειτονικής Κροατίας, εμπεριέχει όλη την ιστορία της χώρας.
   Πάνω από όλα όμως, η Κόταρ είναι συναίσθημα. Ένα συναίσθημα δυνατό, που περνά από την κεντρική πύλη Vrata od Mora, απλώνεται σε ολόκληρη τη παλιά πόλη και κορυφώνεται στο φρούριο Sveti Ivan, σε υψόμετρο 260 μ., εκεί όπου οδηγούν τα περίπου 1350 πέτρινα, χορταριασμένα σκαλοπάτια. Η ανάβαση στο κάστρο Sveti Ivan, που φωλιάζει στη βουνοπλαγιά του Lovcen, είναι η σημαντικότερη ίσως στιγμή μιας επίσκεψης στο Μαυροβούνιο.
   Υπάρχει, ωστόσο, ακόμα ένα ισχυρό κίνητρο για να επισκεφθείτε τη μεσαιωνική Κόταρ. Η φύση χαρίζει εδώ ένα από τα πλέον συνταρακτικά τοπία της Αδριατικής: το μεγαλύτερο φιόρδ της Νότιας Ευρώπης είναι εδώ, κυριαρχεί απόλυτα στο τοπίο και εισχωρεί στη γη του Μαυροβούνιου χαρίζοντας εικόνες ακατέργαστης ομορφιάς.

Π.Γ.Δ.Μ – ΠΑΜΕ ΣΚΟΠΙΑ;
   Ένα απόγευμα, η ατάκα που έπεσε την ώρα του φραπέ από τον φίλο μας τον Αλέκο, στάθηκε η αφορμή να ζεστάνουμε για ακόμα μια φορά τα λάστιχα της ΚΤΜ και να δούμε τα πράγματα από άλλη Σκοπι(ά), τελείως διαφορετική: «Πάμε …Σκόπια;».
   Τι μας άρεσε περισσότερο από την πόλη των Σκοπίων; Ενθουσιαστήκαμε από το κάστρο της πόλης και την καταπληκτική θέα που πρόσφερε, με την πετρόκτιστη γέφυρα-έμβλημα του Βαρδάρη στο κέντρο των Σκοπίων, καθώς και με την πυκνοδομημένη παλαιά πόλη των Σκοπίων. Μεγάλο μέρος της πόλης των 600.000 κατοίκων είχε ωστόσο ανοικοδομηθεί μετά τον καταστροφικό σεισμό του 1962, ενώ το εμπορικό της κέντρο, αν και μικρό, ήταν αρκετά ζωντανό και ελκυστικό.
    Η λίμνη της Οχρίδας με την ομώνυμη παραλίμνια πόλη που βρίσκεται στα νοτιοδυτικά της χώρας, ήταν ο επόμενος σταθμός του οδοιπορικού μας. Περίπου 145 χλμ. μας χωρίζουν την πρωτεύουσα από τις όχθες της πανέμορφης λίμνης. Την δεύτερη σε μέγεθος, μετά την Μεγάλη Πρέσπα, λίμνη της Βαλκανικής χερσονήσου (358 τετρ. χλμ), της οποίας τα 2/3 ανήκουν στην Π.Γ.Δ.Μ και το 1/3 στην Αλβανία. Η λίμνη της Οχρίδας και η υδάτινη πολιτεία που καθρεπτίζεται στα ακυμάτιστα νερά της λίμνης, περιλαμβάνονται από το 1979 στην λίστα των μνημείων της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς της UNESCO.
   Κτισμένη αμφιθεατρικά στις ανατολικές όχθες της λίμνης, η πολιτεία της Οχρίδας αποτελεί το σημαντικότερο παραθεριστικό κέντρο της χώρας. Πεντακάθαρη πόλη, με υποδειγματική τουριστική υποδομή, έντονη νυχτερινή ζωή και χαλαρωτική διάθεση, αποδείχτηκε η μεγάλη έκπληξη του ταξιδιού. Εδώ βρίσκεται συγκεντρωμένη όλη η πολιτιστική ιστορία της χώρας, ενώ τεράστιος είναι ο αριθμός των θρησκευτικών μνημείων που υπάρχουν στην ευρύτερη περιοχή της Οχρίδας.

ΡΟΥΜΑΝΙΑ – ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΤΑ ΚΑΡΠΑΘΙΑ
   Στην καρδιά της Ρουμανίας, μια θεαματική διαδρομή ξεδιπλώνεται πάνω στο τραχύ ανάγλυφο των Καρπαθίων. Γυμνές γρανιτένιες βουνοκορφές, δασοσκέπαστες πλαγιές, ειδυλλιακές λίμνες και τρομακτικά φαράγγια αποτελούν τις συγκλονιστικές εικόνες του Transfagarasan road, του ψηλότερου ασφαλτοστρωμένου δρόμου της Ρουμανίας, που κορυφώνεται στα 2.034 μ.
    Με άτυπη αφετηρία την κωμόπολη Curtea de Arges (20 χλμ. βόρεια της πόλης Pitesti), η διαδρομή του Transfagarasan road ξετυλίγεται δαντελωτά με άπειρες στροφές και «φουρκέτες» πάνω στα Καρπάθια, για να καταλήξει μετά από περίπου 95 χλμ. στον οικισμό Cartisoara, 45 χλμ. ανατολικά της πόλης Sibiu! Η κατάσταση του Transfagarasan road είναι σε ικανοποιητικά επίπεδα. Η κατασκευή του οδικού άξονα ξεκίνησε το 1970 και ολοκληρώθηκε 4 χρόνια αργότερα, στις 20/9/1974.
    Μετά τα θαυμαστά έργα της καρπάθιας φύσης, σειρά έχουν τα διαχρονικά έργα των ανθρώπων. Η αρχή γίνεται από την κοντινή πόλη Σιμπιού, μια από τις τρεις πόλεις-μουσεία των Καρπαθίων (Σιμπιού, Σιγκισοάρα, Μπρασόφ). Το ιστορικό κέντρο της πόλης, που το 2006 ήταν πολιτιστική πρωτεύουσα της Ευρώπης, έχει διατηρηθεί όπως ήταν τα μεσαιωνικά χρόνια.
   Ο οχυρωμένος λόφος που υψώνεται στην άκρη της πόλης είναι το σήμα κατατεθέν της Σιγκισοάρα. Λίγες εκατοντάδες σκαλοπάτια χωρίζουν το χθες από το σήμερα. Τα ανεβαίνω γοργά. Περνώ την μεγάλη πύλη του γεροδεμένου τείχους και με εξερευνητική διάθεση ξεκινώ τη περιπλάνηση στα ενδότερα της παλαιάς πόλης. Πλακόστρωτοι δρόμοι, πολύχρωμες μεσαιωνικές κατοικίες, κεκλιμένες στέγες, κεραμίδι και ξύλο, αψιδωτές πόρτες και επιβλητικές εκκλησίες καταγράφονται από την ακόρεστη ματιά μου και αποθηκεύονται στο «σκληρό δίσκο» του μυαλού μου.
    Το άλλο βράδυ, το πέπλο της νύχτας με τυλίγει στην κεντρική πλατεία της Μπρασόφ, την πιο κοσμοπολίτικη πόλη των Καρπαθίων. Καθισμένος μπροστά σ’ ένα φλιτζάνι αχνιστού καφέ, προσπαθώ να ταξινομήσω στο μυαλό μου ονόματα και εικόνες της καρπάθιας περιπλάνησης: βαμπίρ, Σιγκισοάρα, Δράκουλας, Transfagarasan road…Και ξαφνικά, παγώνω! Μια νυχτερίδα κόβει επίμονα βόλτες πάνω από το κεφάλι μου. Λες να…!